24. January 2022
ABOUTGALLERYCONTACT

ਜਾਣੋ ਧਨਤੇਰਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ

ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ (ਸਕਾਈ ਨਿਊਜ਼ ਬਿਊਰੋ), 2 ਨਵੰਬਰ 2021

ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਧਨਤੇਰਸ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ (ਧਨਤੇਰਸ 2021) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਯਾਨੀ 2 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਨਤੇਰਸ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵਤੀ, ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

(ਯਮ ਦੀਪ ਦਾਨ) ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ (ਧਨਤੇਰਸ ਪਰ ਯਮਰਾਜ ਕੀ ਪੂਜਾ) ਦਾ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਤੇਲ ਦਾ ਚਾਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਯਮ ਦਾ ਦੀਵਾ ਕਿਉਂ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਧਨਤੇਰਸ 2021: ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਯਮ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ :-

ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ, ਯਮ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਯਮ ਅਰਥਾਤ ਯਮਰਾਜ ਲਈ ਆਟੇ ਦਾ ਚਾਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗੇਟ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ ਚਾਰ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ ਇਹ ਦੀਵਾ ਘਰ ਦੀ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ‘ਚ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ‘ਮ੍ਰਿਤੁਨਮ ਦਣ੍ਡਪਾਸ਼ਾਭਯਮ ਕਾਲੇਨ ਸ਼੍ਯਾਮਯਾ ਸਹ’। ਮੰਤਰ ‘ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਯਮ ਦੀਪਦਾਨਤ ਸੂਰ੍ਯਜਹ ਪ੍ਰਿਯਤਮ ਮਮ’ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਧਨਤੇਰਸ 2021: ਇਸ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਦੀਵਾ ਦਾਨ-

ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਯਮ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ‘ਤੇ ਤਰਸ ਕੀਤਾ ਹੈ?

ਤਾਂ ਉਹ ਝਿਜਕ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ – ਨਹੀਂ ਸਰ! ਜਦੋਂ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਝਿਜਕਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਕੰਬ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੇਮ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਹੰਸ ਦੀ ਜਵਾਨ ਧੀ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲੜਕੇ ਨੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਗੰਧਰਵ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪਰ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਫੁੱਟ-ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨਵ-ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ ਦਾ ਵਿਰਲਾਪ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਡੇ ਖੁਸਰਿਆਂ ਦਾ ਦਿਲ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਖੁਸਰੇ ਨੇ ਯਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ‘ਕੀ ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਹੈ?’

ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਕੋਈ ਹੱਲ ਹੈ। ਅਚਨਚੇਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਦੀਵੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


About us

SANJHI AWAAZ is Punjabi radio station based in Melbourne (Australia) catering for all age groups of the Punjabi and Hindi speaking communities in the Melbourne VIC (AUS) and across the world online.


CONTACT US

CALL US ANYTIME



Newsletter


    Useful Links


    ×
    SANJHIAWAAZ LIVE RADIO